92Leyl Suresi
21 ayet · 4 açıklama
Bismillâhirrahmânirrahîm
Perdelenen gece şahit,
Aydınlanan gündüz şahit,
Mahlûkatın erkekli dişili olması da şahit ki
Faaliyetleriniz de [benzer biçimde] -biri diğerinin zıddı- çeşit çeşittir.1
Şu halde kim verir ve ittika eder,2
Ve güzeli3 tasdik ederse
Ona rahat bir hayatın yolunu kolaylaştıracağız.
Ancak kim de cimrilik eder, kendini müstağni sayar,
Ve güzeli tekzip ederse,
Ona da zor bir hayatın yolunu kolaylaştıracağız.
Yuvarlandığı çukurdan malı onu kurtaramayacak.
Bize düşen doğruyu göstermektir.
Ve hem ahir, hem de evvel bizimdir.
İşte sizi alevlenen ateşle uyarıyorum.
Ona ancak eşkıya yaslanır.4
Ki onlar tekzip edip yüz çevirenlerdir.
Velâkin ittika eden ondan uzak tutulur.
Ki o, malını verip temizlenendir.
[Üstelik] Birinin kendisini ödüllendireceği hesabı yapmadan.
“Yüce Rabbim razı olur.” Hesabı yaparsa o başka.
[Allah ondan razı olmuştur.] O da [Allah’tan] razı olacaktır.
Açıklamalar
- 1
Burada: “Her şeyin zıddı ile bilinip tanınacağı” kaidesini hatırlamak yerinde olur. Gece ile gündüz, erkek ile dişi, algımızın çift kutuplu olmasına uygun örneklerdir. Bu örnekler şahit gösterilmiş ve say-u gayretimizin de benzer zıtlıklar taşıdığı vurgusundan sonra, bunun örneklerine geçilmiştir.
- 2
“İttika” Kur’an’ın sıkça kullandığı kavramlardan biridir. (ismi faili müttaki) İttika, Allah’tan sakınmaktır. Allah’tan sakınmak, Allah’ın gazabına neden olacak yasaklanmış davranışlardan sakınmaktır. Ayrıca ittika, yapılmaması halinde Allah’ın gazabına neden olacak görevleri ihmal etmekten kaçınmayı da kapsar.
- 3
Güzeli(hunsa) tasdik etmek demek, sözün en güzeli olan Allah’ın kelamını tasdik etmek demektir.
- 4
Şaki sadinin mukabilidir. Eşkıya, şakinin çoğulu olmasına rağmen Türkçede tekil olarak kullanılmaktadır. 16. ayette şaki, tekzip edip haktan yüz çeviren özelliği ile tanıtılmıştır.