85Büruc Suresi
22 ayet · 7 açıklama
Bismillâhirrahmânirrahîm
Burçlar1 sahibi gökyüzü şahit,
Vaat edilen (kıyamet) günü şahit,
Gören de, görülen de şahit.
Kahrolası Ashab-ı Uhdud,2
Yaktıkları ateşin başına oturmuş, müminlere yaptıklarını seyrediyorlardı.
İntikamın tek nedeni başka değil, onların göklerin ve yerin maliki, Aziz ve Hamid olan Allah’a inanmış olmalarıydı. Allah da her şeyin şahidiydi.
Mümin ve müminatı ateşe atan, sonra da tövbe etmeyenler var ya! Onlara cehennem azabı var. Yakılmak var.
İman eden ve salihat işleyenlere gelince, altından ırmaklar akan cennetler onlarındır. En büyük kurtuluş işte budur.
Çünkü Rabbin yakalayınca fena yakalar.
Çünkü O yaratır ve tekrarlar.3
Hem Gafur’dur hem Vedud’dur.4
Arşı olan Mecid’dir.5
İstediğini yapabilendir.
Firavun ordularının ve Semud’un haberini aldın mı?6
[Onlar da inanacaklarına] Bilakis kâfir olmuşlar ve yalanlamışlardı.
Oysa Allah, [herkesi kuşattığı gibi,] onları da kuşatmıştı; [ama onlar bunun farkında değildi.]
[Senin kavmin de yalanlıyor oysa] O, (Kur’an) Levh -i Mahfuz’da kayıtlı yüksek bir hitabedir.7
Açıklamalar
- 1
Burc, saray demektir. Furkan Suresi 61. Ayette verilen sıralamaya bakacak olursak (Buruc, sırac, kamer) buruç ile kastedilen galaksilerdir.
- 2
Ashab-ı Uhdud tefsirlerde özellikle bahsedilen Necranlı müminler olabilir; Ancak bu bir örnektir. Nasıl ki azaba uğrayanlar sadece Semud kavmi ve suda boğulan firavun ordusu değilse, işkence görenler de sadece Ashab-ı Uhdud değildir.
- 3
Bu ifade ile Allah’ın önce yoktan yaratması ve sonra da yarattıklarının içine “üreme” yasasını koymuş olması anlatılmaktadır. Burada (yuıd) hem yeniden dirilmeye inanmayı kabule bir kolaylık sağlama amacına, hem de geçmişte vuku bulan azabın benzer biçimde tekrarlanabilme vurgusuna sahiptir.
- 4
“Vedud” çok seven anlamında, esma-i hünsadandır.
- 5
“Mecid” şerefli anlamında, esma-i hünsadandır.
- 6
Kur’an, Firavun söz konusu olduğunda, Firavun ailesi yahut Firavun’un melesi (yönetici takımı) veya burada olduğu gibi Firavunun ordularından bahseder. Diğer olaylarda kavmin tamamı azaba uğramışken, sadece firavun ve yakın çevresinin boğulmasının bir nedeni olmalıdır Söz konusu kavimler peygamberlerini, müminler hariç, yalanlamışlar ve ortak bir tavır sergilemişlerdi. Firavun ise kendi halkına da zulmediyor onları yönetime yaklaştırmıyordu.
- 7
Firavun ve Semud kavminin duçar olduğu azap hatırlatılarak, “Mekkeli müşrikler benzer tepkiler göstermeye devam ederlerse akıbetleri de benzer olacaktır.” uyarısı yapılıyor.