78Nebe Suresi

40 ayet · 7 açıklama

Bismillâhirrahmânirrahîm

Neyi sorup duruyorlar? Azametli haberi mi? Tartışıp durdukları konu bu mu?

Hayır! Yakında öğreneceksiniz.

Evet evet!1 Yakında öğreneceksiniz.

Biz yeryüzünü [insan için] bir beşik2 gibi hazırlayıp, dağları da bir kazık gibi çakmadık mı?

Hem sizi çiftler halinde yarattık.

Uykunuzu bir sükûnet3

Geceyi bir örtü,

Gündüzü de bir maişet yaptık.

Üstünüze yedi kat gök bina ettik.

Oraya ışık saçan bir lamba astık.

Yoğunlaşan bulutlardan yağmurlar yağdırdık.

Onunla daneleri, bitkileri ve ormanları bitirdik.

[Hakkında tartışıp durduğunuz] Fasl Günü’nün4 vakti belirlidir.

Sura üflendiğinde bölükler halinde [Allah’ın huzuruna] gelirsiniz.

[O zaman hem] gök açılır da kapı kapı olur, dağlar da yürütülür serap olur.

Cehennem azgınlar için karargâh olur.

Orada ebedi kalmak bir hak olur.

Ne bir serinlik, nede bir şarab olur.

Ancak bir kaynar içecek yahut bir gassak5 olur.

Cezaları suçlarına muvafık olur.

Oysa kendilerine bir hesap sorulacağını sanmıyorlardı.

Ayetlerimizi tekzip edip duruyorlardı.

Biz de her şeyi sayıp, yazıyorduk.

Şimdi tadın bakalım azabı! Biz de onu artırmaktan başka bir şey yapmayacağız.

Muttakilere gelince, onların kurtuluş yeri hazırdır.

Onlar için bahçeler var bağlar var.

Göğsü diri genç eşler var.6

Dolu dolu kadehler var.

Ne boş bir söz, ne yalan var.7

Rabbinin hesabından ihsanlar var.

[Bu ihsan] yerin, göğün ve arasındakilerin Rabbi olan Rahman’dandır ki -onun huzurunda kimse konuşamaz.-

O gün ruh ve melekler saf tutmuş haldedirler. Rahman izin vermedikçe [bir kelime bile] konuşamazlar. [Onun izin verdiği de ancak] doğruyu söyler.

İşte bugün, hak bir gündür. Şu halde dileyen Rabbine giden bir yol tutsun.

İşte sizi yanı başınızdaki azaba karşı uyarıyorum. O gün insanın kendi elinin hazırladığıyla baş başa kaldığı ve kâfirin, “Ne olaydı keşke toprak olaydım.” dediği gündür.

Açıklamalar

  1. 1

    Metindeki “Hayır” pekiştirme amaçlı bir ifadedir. Ancak dilimizde farklı bir ifade aynı işlevi görür:(Evet evet)

  2. 2

    Mihad, çocuk için hazırlanan yatak/beşik anlamındadır. Ovaların, yaşamak için uygun yerler olduğuna da işarettir. Bir sonraki cümleden, dağların beşik ayağına benzetilmesi imasını çıkarmak da mümkündür.

  3. 3

    Sebt, işi bırakmak anlamındadır. Bazı müfessirler bu ayeti, “Uykunuzu bir ölüm yaptık” şeklinde anlamışlardır. Uykunun dinlenme olduğu da, ölüme benzediği de doğrudur. Bu durumda 11. Ayette geçen “meaş”, “sebt” için kabul ettiğimiz anlamın zıddı bir anlamda tercüme edilmelidir. (Uykunun ölüme benzemesi ile ilgili olarak bkz. Enam: 60)

  4. 4

    Herkesin ameline göre ayrılacağı hesap günü.

  5. 5

    Mide bulandıran bir içecek.

  6. 6

    Kur’an’da cehennem hayatının anlatıldığı sahneler ürkütücü, cennet hayatının anlatımı heyecan vericidir. Özellikle erkekler düşünüldüğünde, cennet hayatının tasvirinde kadınlara yer verilmesini yadırgamamak gerekir. Kur’an’da cennet kadınlarının güzelliklerinin anlatıldığı, veciz ifadelere rastlanır. “Tüylerle örtülü yumurtalara” benzetilmesi bunlardan biridir. “Tertemiz” olmaları, “Gözlerini eşlerine dikmiş (âşıklar)” olmaları cennet hanımlarının hususiyetlerinden bazılarıdır. Bu ayetlerde ise başka bir özelliklerine değinilmiş ve “kaib” (göğüslerin belirginleşmesi) ile erginlik çağına ulaşmış genç kızlar gibi oldukları vurgulanmıştır.

  7. 7

    Müminlerin Dünya hayatında; kaba, saçma ve lüzumsuz konuşmalardan, yalan ve inkârdan fazlasıyla rahatsızlık yaşadıklarına delalet eder.