73Müzzemmil Suresi

20 ayet · 4 açıklama

Bismillâhirrahmânirrahîm

Ey Örtüsüne bürünen!

Gece kalk! Azı hariç, gecenin tamamını veya yarısını yahut yarıdan azını veya biraz ilave ederek, zamanını [namaz, niyaz, tefekkür için] ayır ve tane tane Kur’an oku!1

Çünkü Biz sana ağır bir söz yükleyeceğiz.

Gerçek şu ki gecenin [sükûnetinde] duygular daha diridir. Okudukların da daha etkili ve kalıcı olur.2

Zaten gündüz vakti uzun bir yürüyüşün olacak.

Rabbinin adını zikret ve O’na tam bir bağlılık göster!

O, doğunun da, batının da Rabbidir. O’ndan başka hiçbir ilâh yoktur. Şu halde O’na tevekkül et!

Aleyhinde yapılan konuşmalara karşı sabırlı ol! Yolunu onlardan güzelce ayır! (Sana bulaşmalarına izin verme!)

Nimet içinde yüzen o yalancıları bana bırak, onlara biraz zaman tanı!

Katımızda onlar için bukağılar, cehennem ateşi, boğaza takılan bir yemek ve elemli bir azap hazırlamış bulunuyoruz.

Öyle bir gün gelecek ki O gün, Yerküre ve dağlar sarsılacak, dağlar heyelana uğramış kum yığını gibi dümdüz olacak.

Bakınız! İşte Biz size, Firavun’a gönderdiğimiz Resul gibi, hakkınızda şahitlik yapacak bir Resul göndermiş bulunuyoruz.

Gel gör ki Firavun, asi kesilmişti. Biz’de onu fena çarpmıştık.

Durum böyleyken hala nankörlük ederek, çocukları bile ak saçlı ihtiyarlara çeviren o günün azabından kendinizi nasıl koruyacaksınız?

[O gün] gök baştan ayağa yarılır ve Allah’ın vaadi gerçek olur.

İşte tüm bunlar bir hatırlatmadır, bir uyarıdır. İsteyen Rabbine götürecek olan yola girer.

Rabbin, gecenin bazen üçte ikisine yakın bir kısmını, bazen yarısını, bazen üçte birini ayakta geçirdiğini, seninle beraber müminlerden bir cemaatin da böyle yaptığını biliyor. Gece ve gündüzün sürelerini belirleyen Allah’tır. O sizin bu hesapları tutturamayacağınızı bilip tövbenizi kabul eder.3 Şu halde [kalkın ve] Kur’an’dan sizi zorlamayacak kadarını okuyun! Allah bilmektedir ki aranızda hastalananlar olacaktır. Kimileri Allah’ın lütfünden nasiplerini aramak için yol tepecek, dünyanın çeşitli yerlerinde dolaşacaklardır. Bazıları Allah yolunda muharebe için sefere çıkacaktır. [Ey bu durumda olanlar! Sizler de] Kur’an’dan, sizi zorlamayacak kadarını okuyabilirsiniz; [ancak hepiniz] Namazı hakkıyla ifa edin, zekâtı verin ve bir de Allah’a karz-ı hasen takdim edin!4 Unutmayın ki kendi iyiliğiniz için âhirete hazırlık olarak her ne gönderirseniz, karşılığını daha iyisiyle ve daha fazlasıyla, mutlaka, Allah’ın nezdinde bulursunuz. Hem de Allah’tan af dileyin! Muhakkak ki Allah Gafurdur, Rahîmdir.

Açıklamalar

  1. 1

    Kur’an ile ilgilenmek ve ayetleri üzerine tefekkür etmek gerekir. Dünya işlerinin hay huyları arasında kaybolmamak için, insanın Kur’an’ın zikrine her gün ihtiyacı vardır.

  2. 2

    Bu ayet, Kur’an’ı gece okumanın nedenini açıklamaktadır. Bir sonraki ayette de yer aldığı gibi, Hz. Peygamber’in gündüz yerine getirmesi gereken sıkıntılı işleri (tebliğ) olacaktır. Geceden bunun hazırlığını yapmalıdır. Gecenin de etkisiyle uyanan hisler, Kur’an’ın mesajının anlaşılmasını kolaylaştıracak, insanı diri tutacak ve gündüz bekleyen sıkıntılara karşı dayanma gücü aşılayacaktır.

  3. 3

    Zımnen: “Şekli esas alıp, muhtevasını ihmal etmeyin. muhtevasına uygun davrandığınız sürece, şekil şartlarının yerine gelmemesi nedeniyle endişe etmeye gerek yoktur. Böyle kusurları Allah affeder.”

    Diyanet mealinde bu cümle: “Sizin buna (gecenin tümünde yahut çoğunda ibadete) gücünüzün yetmeyeceğini bildi de sizi bağışladı (yükünüzü hafifletti.)” şeklindedir. Diğer meallerde de benzer ifadelere rastlanır. M. ESED farklı olarak: “Allah, sizin onu küçümsemeyeceğinizi bilir ve bu sebeple O rahmetiyle size yaklaşır. O halde, Kur’an’ın kolayca okuyabileceğiniz kadarını okuyun!” şeklinde çevirmiştir. Ancak Esed’in tercihi çelişkili görünmektedir. Yani müminler bu görevi küçümsemeyeceklerse “O halde, Kur’an’ın kolayca okuyabileceğiniz kadarını okuyun!” ifadesine ne gerek vardır?

    Diğer meallerin tercihine gelince, onlara göre Allah, surenin başında yüklediği sorumluluğu surenin son ayeti ile kaldırmış, en azından hafifletmiş demektir ki oldukça manidardır. Her ne kadar iki durum arasında aylar, bazı rivayetlerde, yıllar geçtiği kabul edilse de makul bir izah zannı uyandırmamaktadır. Bizim takdir ettiğimiz mana, bunların hiç birine gerek olmadan da ayetin anlaşılmasına imkan tanımaktadır.

  4. 4

    Karşılık beklemeden Allah yolunda harcama yapın.