64Teğabün Suresi
18 ayet · 6 açıklama
Bismillâhirrahmânirrahîm
Göklerdeki ve yerdeki her şey Allah’ı tespih eder. Mülk O’nundur ve hamd O’nadır. O, her şeye muktedirdir.
Sizi O yaratmıştır. Böyleyken içinizde kimileri kâfirdir, kimileri mümindir. Allah yaptıklarınızı görür.
O ki Gökleri ve Yeri hak ile yarattı ve size suretinizi, suretlerin en hasını, verdi. Nihayet dönüş de O’nadır.
O Göklerde ve Yerde ne varsa bilir. İçinizde sakladığınızı da, aleniyete döktüğünüzü de hepsini bilir. Allah kalplerin özünü bilmektedir.
Daha önceki dönemlerde yaptıklarının cezasını tadan küfür toplumlarının haberi sana ulaşmadı mı? Onlar için [ahirette ayrıca] elem dolu bir azap da vardır.
Çünkü onlara Peygamberleri beyyinelerle geliyordu. Onlar da, “Bizi bir beşer mi yola getirecek?” diyerek kâfirlik ediyorlar ve aksi gidiyorlardı. Oysa Allah müstağnidir. (Kimsenin imanına ihtiyacı yoktur.) Öyle ya Allah Ganî’dir. Hamîd’dir.1
Kâfirler yeniden diriltileceklerine kesinlikle ihtimal vermezler. De ki: “Tersine. Rabbime yemin ederim elbette diriltileceksiniz. Sonra da [Dünya’da] yapmış olduğunuz şeyler elbette size bildirilecektir. (Amellerinizin hesabı sorulacaktır.) Bu iş Allah için çok kolaydır.
Öyleyse, Allah’a ve Elçisine ve [size] bahşettiğimiz nura (Kur’an) inanın! Allah bütün yaptıklarınızdan haberdardır.
Toplanma gününde sizi toplayacağı gün, işte o gün, tegabün günüdür. (O gün insanlar ne kadar yanıldıklarını ve ne büyük bir gaflet içinde olduklarını anlayacaklardır.) Kim Allah’a inanır ve salihat işlerse, Allah onun kötülüklerini örtecek ve onu, içinden ırmaklar akan, ebedî kalacağı cennetlere sokacaktır. İşte en büyük başarı budur.
Kâfir ve yalancılara gelince, işte onlar, içinde ebedî kalmak üzere cehennemdedirler. Ne kötü bir menzil!
Allah’ın izni olmadıkça [kimsenin başına] musibet gelmez. O halde, kim Allah’a inanırsa [bu gerçeğe teslim olursa Allah da] onun kalbini doğruya yöneltir. Çünkü Allah her şeyi bilmektedir.
Allah’a itaat edin! Peygambere itaat edin! Şayet yüzünüzü çevirecek olursanız [siz bilirsiniz; çünkü] Resulümüzün üstüne düşen yalnızca açık bir beyandır.
Allah! O’ndan başka ilah yoktur. Öyleyse [buna inanan] müminler sadece Allah’a tevekkül etmelidirler.
Ey müminler topluluğu! Haberiniz olsun! Eşleriniz ve evlâdınız arasında size düşmanlık yapanlar vardır.2 Onlara karşı dikkatli olun! Ama affeder, hoş görüp vazgeçer ve bağışlarsanız şüphe yok ki Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.
Mallarınız ve çocuklarınız ancak birer fitnedir. Allah katında ise büyük bir mükâfat vardır.
Şu halde var gücünüzle Allah’tan sakının, (ittika) dinleyin, itaat edin ve kendi hayrınıza harcayın! Kim nefsinin arzusundan kendini korursa, (vikaye)3 işte onlar kendilerini felaha çıkarmış olurlar.
Eğer Allah’a bir karz-ı hasen arz ederseniz, onu size kat kat fazlasıyla öder ve sizi de affeder. Allah Şekûrdur, Halîmdir.4
Açıklamalar
- 1
Ganiy: hiçbir şeye ihtiyacı olmayan, Hamid: bütün varlığın diliyle övülen anlamındadır. Ayetteki takdiri: “Onlar şükretmese de bütün mevcudat Allah’a hamdediyor.”
- 2
Bu ayetteki “eşlerin ve evladın düşman (aduv)” olmasının, bir sonraki ayette “mal ve evladın fitne” olmasından farklı olmalıdır. Burada ki mesaj: “Ey müminler topluluğu! Aranızdan bazıları, hatta evinizde yaşayan eşiniz ve evladınız, düşmanlarınızla size zarar verecek şekilde ilişkiler geliştirebilir. Onlara dikkat edin, kusurlarına göre onları affedip geri kazanmaya çalışın!” anlamındadır.
- 3
Bu ayette Allah’a karşı “ittika”, nefse karşı ise “vikaye” kelimeleri kullanılmıştır. İttika ile vikaye arasındaki fark şudur: İttika, kendi canını korkulan şeylerden sakınmak yani üzerine tehlike çekmemektir. Vikaye ise bir şeyi, onu rahatsız edecek ve ona zarar verecek şeye karşı korumak yani mevcut tehlikeyi savuşturmaktır. (Rağıb el-Isfahani)
- 4
Şekur: İyiliklere kat kat fazlasını veren, Halîm: Gazapta acele etmeyen demektir. Buradaki yorumu: “Karşılığı Ahiret’te ödenmek üzere iyilik yapanlara (Karz-ı hasen) Allah fazlasıyla verecek, onların günahlarını bağışlayacaktır. Dünyada onlara hilm ile muamele edip, günahlarının cezasını da erteler ve tevbeleri için zaman verir.”
- 5
Mülk Suresi’nin başındaki “Gayba İman” adlı açıklamayı okuyunuz.
- 6
“Aziz, Hakim” esmasının bu ayet bağlamında anlamı: “Allah her şeyin üstesinden gelir; (aziz) ancak neyi ne zaman ve niçin yapacağını da en iyi O bilir. (Hakim)”