52Tur Suresi
49 ayet · 12 açıklama
Bismillâhirrahmânirrahîm
Tur Şahittir.
[Orada] satırlar halinde derilere işlenmiş olarak [Musa’ya] verilen Kitap da şahittir.
Beyt-i Mamur şahittir.1
Rabbinin azabı mutlaka gerçekleşir.
Onu engellemeye kimsenin gücü yetmez.
O gün gökler şiddetle sallanıp sarsılır.
Ve [sabit duran] dağlar [sanki] yürüyüşe geçer.
O gün, yalanlayanların vay haline!
Ki onlar, daldıkları bir batakta oynayıp duruyorlar.
O gün, itile kakıla cehenneme doldurulurlar.
“Bir türlü kabule yanaşmadığınız ateş işte bu!
Bu da mı sihir? Yoksa siz mi yanlış görüyorsunuz?4
Girin oraya! İster dayanın, ister dayanmayın [fark etmez], siz bilirsiniz. Siz sadece yaptıklarınızın cezasını çekiyorsunuz.”
Ama muttakilere gelince… İşte onlar cennette ve nimetler içinde olup, Rableri tarafından verilen bu nimetin ve onları cehennem azabından korumuş olmasının zevkini çıkarmaktadırlar.
“Yiyin için afiyet olsun! Bunlar yaptıklarınızın karşılığı.”
Koltuklarına kurulmuşlardır. [O halleriyle çok] mutludurlar5 ve biz onları [ceylan] gözlü hurilerle evlendiririz.
Hem kendisi iman etmiş, hem de soyundan bu imanı sürdürmüş olan kimselere gelince... Bütün zürriyeti bir arada haşrederiz; fakat [bunu] hiç kimsenin amelinin karşılığını eksilterek yapmayız. Çünkü herkes kendi amelinin karşılığında rehindir. (Sadece amelinin karşılığını alabilir.)6
Biz onlara -ister meyve olsun, ister et olsun- canlarının çektiği her şeyi bol bol veririz.
[Ayrıca] orada [birbirlerine] içecek ikram ederler. Orada boş laf ta yoktur, günah da.
Sedefinde saklı mercanlar gibi gençler, hizmet için aralarında dolaşmaktadır.7
Aralarında konuşup sorarlar.
[Ve] şöyle derler: “Dünyada, çoluk çocuğumuz arasındayken bile, Allah’ın [azabının] korkusunu hissederek yaşardık.
Allah da bize lütfetti ve sam yeli [gibi yakan cehennem] azabından korudu.
[Zaten] Dünyada biz, [cehennem azabından bizi koru diye] O’na dua ederdik; çünkü iyiliğin ve merhametin kaynağı O’dur.”
Şu halde hatırlatmaya devam et! Sen, Rabbinin nimetiyle(sin) kâhin de değilsin, mecnun da.
Yoksa onlar senin için, “Şairin biri! Yıldızının sönmesini bekliyoruz.” mu diyorlar.
Onlara de ki: “Bekleyin bekleyin! Ben de sizinle beraber bekliyorum.”
Gerçekten böyle mi akıl yürütüyorlar yoksa tamamen azdıkları için mi böyle yapıyorlar?
Veya Kur’an için, “Kendisi uydurdu.” mu diyorlar? Hayır! [Gerçek şu ki] onlar inanmak istemiyorlar.
Eğer doğru söylediklerine inanıyorlarsa durmasınlar, onun gibi bir söz getirsinler.8
Onlar bir Yaratıcı olmaksızın mı yaratıldılar yoksa kendi kendilerini mi yarattılar?
Yoksa gökleri de, yeri de onlar mı yarattı? [Tabii ki] Hayır! Ama bu konuda kesin bir kanaate varamıyorlar. (“Allah yaratmıştır.” diyemiyorlar.)
Yoksa Rabbinin hazineleri onların yanında da, onun hesabını mı tutuyorlar yahut o hazinelerin üstüne mi oturmuşlar?
Yoksa özel bir merdivenleri var da, [gayb haberlerini mi] dinliyorlar? Şayet öyleyse, bunu iddia eden kişi ikna eden bir delil getirsin!
Yoksa kızlar O’nun da, erkekler sizin mi?9
Yoksa sen onlardan bir ücret istiyorsun da, onlar bu ağır borcun altında eziliyorlar mı?
Yoksa gayb ilmi onların yanında da, oradan mı yazıyorlar?
Yoksa bir tuzak mı kurmak istiyorlar? O kâfirler kendileri o tuzağa düşeceklerdir.
Yoksa onların Allah’tan başka bir tanrıları mı var? Allah, müşriklerin yakıştırdıkları ortaklardan münezzehtir.
Göğün parçalar halinde düştüğünü görseler, [yine de inanmaz,] “Üst üste yığılmış buluttur.” derler.10
Öyleyse kendilerini, [sanki yıldırımın çarptığı gibi,] çarpacak o güne kadar bırak onları!
O gün, tuzaklarının kendilerine hiçbir yararı dokunmayacak ve herhangi bir yardımcıları da bulunmayacaktır.
Muhakkak ki o zalimlerin, bunun dışında, başka bir azapları daha vardır; fakat onların çoğu bunu bilmezler. (Yakında yaşayacakları yenilgiyi tahmin bile edemezler.)
Öyleyse Rabbinin hükmü gerçekleşene kadar sabret! Çünkü sen gözetimimiz altındasın.11 Herhangi bir işe giriştiğinde [sabırlı ol] ve Rabbini hamd ile tespih et!12
Hem gecenin bir bölümünde, hem de yıldızların batması sonrası O’nu tesbih et!
Açıklamalar
- 1
“Beyt-i Mamur” un şahitliği ile mescitlerde okunan ilahi vahiyler ve mescitleri imar eden müminler (Bkz. Tevbe:18) kastedilmiştir.
- 2
“Bunun üzerine Musa’ya, ‘Asan ile denize vur!’ diye vahyettik. Deniz derhal yarıldı. Her parçası koca bir dağ gibiydi. (Şuara:63)” Bu ifadeler denizin derin bir noktasından yarıldığına işaret eder. “Yükselen tavan” ın anlamı budur.
- 3
Bu ayetlerin “denizin yarılması ve suların kapanması” anlamında olduğunu düşünüyoruz. Bu yorum önceki ayetlerin konusuna (siyak ve sibak) uygundur. Benzer örneklerde olduğu gibi, burada da Firavun ve çevresinin akıbeti ile kopma saati arasında bir ilgi kurulmuştur.
- 4
Dünyada her mucizeyi, sihir bahanesiyle reddedenler için alaycı bir ifade.
- 5
Ayette geçen serir, sürür (sevinç) ile aynı köktendir. (Razi)
- 6
Aralarında akrabalık bağı bulunanların cennette bir arada bulunacakları hususu Mümin: 8 ve Rad: 23. ayetlerde belirtilmiştir. Ayet bu talebe cevap veriyor; ancak bu durumda, “Aynı mekânda bulunduğu halde, farklı karşılık almak nasıl mümkün olabilir?” sorusu akla gelebilir. Kanımca sorunun cevabı, “Aynı cennetten farklı hazlar almak suretiyle” olmalıdır.
- 7
Cennet nimetleri, saray imkânlarıyla düzenlenen ziyafetlere benzerliği üzerinden anlatılmıştır.
- 8
“…söylem üretsinler. M.Esed”
- 9
Yani, “Benzer bir saçmalık olarak”
- 10
“Tehdit edip durduğun gibi, göğü parça parça üzerimize düşürmedikçe yahut Allah’ı ve melekleri bizimle yüz yüze getirmedikçe… Sana asla inanmayız derler. (İsra: 92)”
- 11
Hem “Seni koruyacağız,” hem de “Vahiyle destekliyoruz.”
- 12
Bkz. Nasr suresi 3.ayet 5. Dipnot