96Alak Suresi
19 ayet · 3 açıklama
Bismillâhirrahmânirrahîm
Rabbinin adına oku ki88 [tüm mevcudatı O] yarattı
İnsanı da alaktan1 yarattı.
Oku! Rabbin aynı zamanda Ekrem’dir. (itibar ihsan eder.)
Çünkü kalemle yazmayı öğreten de O’dur.
İnsana bilmediklerini öğreten de.77
Hayır hayır! İnsanoğlu kendini müstağni sayıp azmaya fazlasıyla yatkındır.
Rabbine dönecek olmasına rağmen.
Bir kulun namazını engelleyen adamı gördün [değil] mi?
[Be adam!] Onun doğru yolda olup [olmadığını] yahut takvayı nasihat edip [etmediğini nerden] biliyorsun?
Yalanlayıp [Allah’tan] yüz çevirdiğini mi gördün?2
Allah’ın her şeyi gördüğünü bilmiyor mu o?
Hayır hayır! Bu huyunu sürdürecek olursa onu alnının saçından yakalar sürükleriz,
Yalancı suçlu alın saçından.
[O zaman] çağırsın taifesini.
Biz de çağıracağız zebanileri.
Hayır! Sakın ona aldırma, secde et ve Rabbine yakınlaş!3
Açıklamalar
- 1
“Alaka” insanın yaradılış aşamalarından biridir. Sırasıyla bunlar: nutfe, alaka, mudga, ızame ve lahm dir. (mümin 14) Bu sıralamaya göre “alak” aşılanmış yumurtadır. Yani ilk hücre, çekirdek hücredir.
- 2
11-13 Ayetlerde hitap, doğrudan namazı engelleyenedir. Rivayetler bunun Ebu Cehil olduğunu gösteriyor.
- 3
Yakınlaşmak, yaklaşmaktan farklı olarak aradaki ilgi ve sevginin daha güçlü bir duruma gelmesi anlamını da içerir.
77. Allah’ın Ekrem (itibar ihsan etmesi) ile insana kalemle yazmayı ve insana bilmediklerini öğretmesi arasındaki ilişkiye dikkat ediniz.
88. Okumak ile Allah’ın yarattıkları (halk) arasında bir münasebet düşünülebilir. Nitekim bu ayetle ilişkili olarak “kâinat kitabını oku” şeklinde yorumlar yapılmıştır ki isabetli görünüyor. Ancak ikinci oku emrini kalemle münasebeti yönüyle düşünmek yerinde olur.