80Abese Suresi
42 ayet · 7 açıklama
Bismillâhirrahmânirrahîm
Surat astı, yüz vermedi.
Çünkü kör adam gelmişti.
Nerden biliyorsun? Belki de o arınacaktı.
Yahut anlatılanları dinleyecek ve yararlanacaktı.
Ama tenezzül buyurmayan kimseye gelince,
Sen ona yüz verip, onu şımartıyorsun.
Onun arınmamasını dert edinmek senin üstüne vazife mi?
Öyleyken, sana haşyet dolu kalbiyle can atarak gelenden ilgini esirgiyorsun.
Hayır! [Bu yaptığın doğru değil.] Bu ayetler bir hatırlatmadır; Ama İsteyen hatırlar.
İtibarlı sayfalarda,
Yücelerde tertemizdir.
Seçkin ve arı-duru ellerde dolaşır.
Geberesi insan ne kadar da kâfirdir.1
[Oysa Allah onu] neyden yarattı?
Nutfeden2 yarattı, kaderini de tayin etti.
Sonra da yolunu kolaylaştırdı.3
Sonra öldürüp onu kabre koyacak,
Nihayet dilediği zaman da onu diriltecektir.
Olacak şey değil! [İnsan buna rağmen] emredileni bir türlü yerine getirmez.
İnsan yediklerine hele bir baksın.
Biz [o besinler için gerekli olan] suyu yağdırır dururuz.
Sonra da toprağı yarar da yararız.
Böylece biz toprakta ekin, üzüm, yonca, zeytin, hurma, sık ve büyük ağaçlı ormanlar [ayrıca sizin bilmediğiniz çeşitli] meyveler ve otlar bitiririz.4
Siz de, hayvanlarınız da bunlarla geçinirsiniz.
Ancak kulakları yırtan ses duyulduğunda -işte o gün- kişi kardeşinden, anasından, babasından, eşinden ve çocuklarından kaçar.
Çünkü o gün herkesin işi başından aşkındır.5
[O gün öyle] yüzler vardır ki mutluluktan parlamaktadır.
Mütebessimdir ve aldığı müjde yüzüne yansımıştır.6
Yine öyle yüzler de vardır ki toz toprak içinde perişandır, sıkıntıdan bunalmıştır.7
[Onlar kim mi?] Kefere fecere takımıdır onlar.
Açıklamalar
- 1
Bu ayetle konu yeniden 5-7. Ayetlerde eleştirilen insana döner.
- 2
İnsanın “Nutfeden yaratıldığı” hatırlatması, insanın kibrine karşı aslının hatırlatılması içindir.
- 3
Bkz. Leyl suresi(5-10)
- 4
“Ebb” kelimesinin delaleti hakkında bazı rivayetlerde, bu kelimelerin Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer tarafından da bilinmediğine yer verilmiştir. Allah’ın nimetleri sayısızdır. Belli bir coğrafyada yaşayanın hepsini bilmesi mümkün değildir. 30. ve 31. ayetlerin delaletini, başka coğrafyada yaşayanlara verilmiş nimetler olarak yorumlamak yerinde olur.
- 5
Yargılama öncesi gerilimin tabii sonucu olarak.
- 6
Durumun netleşmesi sonrasında müminler rahatlamış, bu durum yüzlerine yansımıştır.
- 7
Yargılama sonucunun yüze yansımasıdır. (Ayrıca Bkz. Gaşiye:2-3)